تاکسی رباتیک تویوتا بدون راننده وارد سرویس تجاری شد؛ آغاز فصل تازه حمل‌ونقل هوشمند در چین

صنعت خودروهای خودران یک قدم دیگر به استفاده روزمره نزدیک شده است. شرکت خودروسازی تویوتا و شرکت فناوری رانندگی خودران Pony.ai در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کردند که سرویس تجاری تاکسی‌های کاملاً بدون راننده خود را با استفاده از خودروی جدید bZ4X در شهر گوانگژو چین آغاز کرده‌اند.

این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که فناوری خودروهای خودران را از مرحله آزمایش و نمایش قابلیت‌های فنی به سمت ارائه خدمات واقعی به مسافران سوق می‌دهد.

خودروی جدید که یکی از محصولات نسل هفتم تاکسی‌های رباتیک Pony.ai محسوب می‌شود، به ناوگان تجاری بدون راننده این شرکت اضافه شده است. مسافران می‌توانند از طریق اپلیکیشن PonyPilot و همچنین برنامه‌های کوچک در پلتفرم‌هایی مانند WeChat و Alipay درخواست خودرو ثبت کنند.

این همکاری همچنین بخشی از برنامه بزرگ‌تر دو شرکت برای توسعه ناوگان تاکسی‌های خودران در شهرهای مختلف چین است.

تویوتا و Pony.ai دقیقاً چه چیزی معرفی کرده‌اند؟

خودروی جدید bZ4X Robotaxi حاصل همکاری تویوتا و Pony.ai است. این خودرو بر پایه پلتفرم خودروی برقی bZ4X توسعه یافته و سیستم رانندگی خودران نسل هفتم Pony.ai را در اختیار دارد.

این پروژه نتیجه همکاری چندساله دو شرکت است که از سال ۲۰۱۹ آغاز شده است.

در این همکاری، تویوتا بخش مهمی از تجربه خود در طراحی، مهندسی و تولید خودرو را وارد پروژه کرده و Pony.ai نیز فناوری رانندگی خودران و سیستم‌های نرم‌افزاری موردنیاز را توسعه داده است.

نکته مهم این است که bZ4X جدید صرفاً یک خودروی برقی با قابلیت‌های کمک‌راننده نیست؛ بلکه برای فعالیت در قالب یک تاکسی خودران سطح چهار طراحی شده است.

اولین نمونه تولید انبوه این خودرو در فوریه ۲۰۲۶ از خط تولید خارج شد و اکنون وارد مرحله فعالیت تجاری شده است.

نسل هفتم تاکسی‌های رباتیک چه ویژگی‌هایی دارد؟

Pony.ai در نسل هفتم محصولات خود تلاش کرده علاوه بر بهبود عملکرد سیستم رانندگی خودکار، تجربه مسافران را نیز ارتقا دهد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط شرکت، bZ4X Robotaxi امکاناتی مانند موارد زیر دارد:

  • بازکردن در خودرو از طریق بلوتوث

  • دستیار صوتی هوشمند

  • سیستم سرگرمی داخل کابین

  • تنظیمات شخصی‌سازی‌شده سیستم تهویه

  • بهبود نرمی شتاب‌گیری و ترمزگیری

  • بهبود عملکرد خودرو هنگام عبور از پیچ‌ها

این امکانات نشان می‌دهند که توسعه تاکسی‌های خودران فقط به حذف راننده محدود نمی‌شود. شرکت‌ها باید تجربه‌ای طراحی کنند که مسافر بتواند بدون نیاز به کمک راننده، سفر خود را مدیریت کند.

برای مثال، مسافر باید بتواند خودرو را پیدا کند، در آن را باز کند، مقصد خود را مشخص کند و در طول مسیر به اطلاعات موردنیاز دسترسی داشته باشد.

رانندگی خودران سطح چهار یعنی چه؟

یکی از نکات مهم در خبر جدید، استفاده از فناوری رانندگی خودران سطح چهار یا Level 4 است.

بسیاری از کاربران تصور می‌کنند تمام خودروهای خودران عملکرد یکسانی دارند؛ در حالی که استانداردهای صنعت خودرو، سطح‌های مختلفی برای اتوماسیون رانندگی تعریف کرده‌اند.

تفاوت اصلی سطح چهار و پنج در محدوده شرایطی است که خودرو می‌تواند بدون دخالت انسان فعالیت کند.

تفاوت سطح‌های مهم رانندگی خودکار

سطح ۲ (Level 2)

کمک‌راننده
خودرو می‌تواند فرمان و سرعت را کنترل کند، اما راننده باید دائماً شرایط مسیر را زیر نظر داشته باشد.

سطح ۳ (Level 3)

خودکار مشروط
خودرو در شرایط مشخص رانندگی می‌کند، اما ممکن است در صورت درخواست سیستم به مداخله راننده نیاز داشته باشد.

سطح ۴ (Level 4)

خودران پیشرفته
خودرو در محدوده شرایطی که برای آن طراحی شده، وظایف رانندگی و مدیریت شرایط اضطراری را بدون نیاز به دخالت انسان انجام می‌دهد.

سطح ۵ (Level 5)

خودران کامل
خودرو می‌تواند در تمام شرایطی که انسان قادر به رانندگی است، بدون نیاز به راننده فعالیت کند.

منبع طبقه‌بندی: استاندارد SAE J3016، نسخه ۲۰۲۶.

بنابراین نباید تصور کرد که تاکسی جدید تویوتا می‌تواند در هر خیابان، هر کشور و تحت هر شرایط آب‌وهوایی بدون محدودیت حرکت کند.

سطح چهار به معنای خودران بودن در محدوده عملیاتی تعریف‌شده است، نه رانندگی بدون محدودیت در تمام شرایط جهان.


مسافران چگونه می‌توانند تاکسی بدون راننده سفارش دهند؟

یکی از بخش‌های جالب این پروژه، نحوه دسترسی کاربران به سرویس است.

Pony.ai اعلام کرده که مسافران در گوانگژو می‌توانند از طریق سه مسیر اصلی درخواست خودرو ثبت کنند:

1. اپلیکیشن اختصاصی PonyPilot

2. برنامه‌های کوچک در WeChat

3. برنامه‌های کوچک در Alipay

طبق اعلام شرکت، امکان درخواست این خودروها در تمام ساعات شبانه‌روز فراهم شده است.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یکی از چالش‌های تجاری‌سازی خودروهای خودران، تبدیل فناوری پیچیده آن‌ها به یک سرویس ساده و قابل استفاده برای عموم مردم است.

کاربر نباید برای استفاده از یک تاکسی خودران با فرایند پیچیده‌ای روبه‌رو شود. تجربه سفارش خودرو باید تا حد امکان مشابه استفاده از سرویس‌های معمول تاکسی اینترنتی باشد.

برنامه تویوتا و Pony.ai برای تولید ۱۰۰۰ تاکسی خودران

یکی از مهم‌ترین بخش‌های خبر جدید، برنامه توسعه ناوگان این خودروهاست.

دو شرکت اعلام کرده‌اند که در مسیر استقرار حدود ۱۰۰۰ دستگاه bZ4X Robotaxi در شهرهای بزرگ چین قرار دارند.

این عدد، هدف برنامه‌ریزی‌شده برای توسعه ناوگان است و به معنای فعالیت هم‌زمان ۱۰۰۰ دستگاه در گوانگژو نیست.

شرکت‌ها همچنین اعلام کرده‌اند که آزمایش این خودرو در شهرهای دیگر ادامه دارد و برای گسترش فعالیت تجاری آن در سایر شهرهای بزرگ چین آماده می‌شوند.

این برنامه نشان می‌دهد که هدف همکاری صرفاً تولید یک نمونه نمایشی نیست؛ بلکه ایجاد زیرساختی برای فعالیت ناوگان بزرگ تاکسی‌های خودران است.

چرا توسعه تاکسی‌های خودران به همکاری خودروسازان و شرکت‌های نرم‌افزاری نیاز دارد؟

ساخت یک خودروی خودران تنها به نصب دوربین و حسگر روی خودرو محدود نمی‌شود.

چنین سیستمی باید بتواند محیط اطراف را درک کند، موقعیت سایر خودروها را تشخیص دهد، رفتار عابران پیاده را تحلیل کند و در شرایط پیچیده تصمیم مناسب بگیرد.

این فرایند به مجموعه‌ای از فناوری‌ها وابسته است:

سیستم بینایی ماشین

دوربین‌ها و حسگرها اطلاعات محیط را دریافت می‌کنند. سیستم پردازش تصویر باید بتواند خودروها، عابران، علائم راهنمایی و موانع را تشخیص دهد.

پردازش هوشمند اطلاعات

هوش مصنوعی باید داده‌های مختلف را تحلیل کند و تصمیم بگیرد که خودرو چه زمانی حرکت کند، سرعت را کاهش دهد یا متوقف شود.

نقشه‌های دیجیتال و موقعیت‌یابی

خودرو باید موقعیت خود را با دقت بالا تشخیص دهد و مسیر مناسب را انتخاب کند.

سیستم‌های پشتیبان و افزونگی

یکی از نکات مهم در خودروهای خودران، جلوگیری از وابستگی کامل به یک قطعه یا سیستم است.

Pony.ai اعلام کرده که در همکاری با تویوتا روی طراحی افزونه و قابلیت ادامه عملکرد در شرایط خرابی برخی اجزا تمرکز کرده است.

این موضوع برای خودرویی که بدون راننده فعالیت می‌کند اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در صورت بروز اختلال، سیستم باید بتواند شرایط را مدیریت کند. البته این توضیحات، ادعاهای فنی اعلام‌شده توسط شرکت هستند و به‌تنهایی جایگزین ارزیابی مستقل ایمنی نمی‌شوند.

آیا تاکسی‌های بدون راننده می‌توانند جایگزین تاکسی‌های معمولی شوند؟

این سؤال یکی از مهم‌ترین موضوعات آینده صنعت حمل‌ونقل است.

در نگاه اول، حذف راننده می‌تواند هزینه‌های عملیاتی سرویس‌های تاکسی را کاهش دهد. اما در عمل، هزینه‌های دیگری نیز وجود دارند که باید در محاسبات اقتصادی در نظر گرفته شوند.

برای مثال:

  • هزینه خرید خودروهای مجهز به سیستم خودران

  • نگهداری دوربین‌ها و حسگرهای پیشرفته

  • هزینه پردازش و زیرساخت نرم‌افزاری

  • شارژ و مدیریت ناوگان خودروهای برقی

  • بیمه و مسئولیت حقوقی

  • پشتیبانی و مدیریت شرایط اضطراری

بنابراین نمی‌توان صرفاً با حذف راننده نتیجه گرفت که هزینه سفر حتماً کمتر خواهد شد.

از طرف دیگر، تاکسی‌های خودران می‌توانند مزایایی مانند افزایش ساعات فعالیت، بهینه‌سازی مسیرها و کاهش وابستگی به نیروی انسانی در ارائه خدمات حمل‌ونقل داشته باشند.

موفقیت اقتصادی این مدل به میزان استفاده واقعی کاربران، هزینه نگهداری ناوگان و عملکرد سیستم در شرایط متنوع شهری بستگی دارد.

مهم‌ترین چالش پیش روی تاکسی‌های خودران چیست؟

با وجود پیشرفت‌های فنی، هنوز چند مانع مهم برای گسترش این فناوری وجود دارد.

ایمنی: خودرو باید بتواند در شرایط غیرمنتظره مانند ورود ناگهانی عابر به خیابان، تغییر مسیر خودروهای دیگر یا بسته‌شدن مسیر واکنش مناسبی داشته باشد.

قوانین و مسئولیت حقوقی: در صورت وقوع تصادف، تعیین مسئولیت میان سازنده خودرو، توسعه‌دهنده نرم‌افزار و اپراتور ناوگان اهمیت زیادی دارد.

زیرساخت شهری: نقشه‌های دقیق، کیفیت ارتباطات و امکان مدیریت ناوگان در شهرهای مختلف باید فراهم باشد.

اعتماد عمومی: مسافران باید اطمینان داشته باشند که خودرو در طول سفر می‌تواند بدون حضور راننده شرایط را مدیریت کند.

به همین دلیل، موفقیت تجاری یک تاکسی خودران تنها با نمایش توانایی حرکت بدون راننده مشخص نمی‌شود؛ بلکه عملکرد مستمر و قابل اعتماد آن در استفاده روزمره اهمیت بیشتری دارد.

جمع‌بندی؛ آینده تاکسی‌های بدون راننده به واقعیت نزدیک‌تر شده است

ورود bZ4X Robotaxi به ناوگان تجاری بدون راننده Pony.ai در گوانگژو را می‌توان یکی از تحولات مهم صنعت حمل‌ونقل هوشمند در سال ۲۰۲۶ دانست.

این پروژه نشان می‌دهد همکاری میان خودروسازان بزرگ و شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی می‌تواند فناوری رانندگی خودکار را از محیط آزمایشگاهی به خدمات واقعی شهری منتقل کند.

با این حال، هنوز برای قضاوت درباره موفقیت نهایی این پروژه باید منتظر اطلاعات بیشتری درباره تعداد خودروهای فعال، هزینه سفر، آمار ایمنی و گسترش محدوده عملیاتی آن ماند.

آنچه مشخص است، صنعت خودرو در حال تغییر است. در آینده، ممکن است برای سفارش تاکسی به‌جای انتظار برای یک راننده، خودرویی به سراغ مسافر بیاید که تمام مسیر را خودش مدیریت می‌کند.